Verklarende begrippen

- Horen

’Horen‘ is simpelweg het waarnemen van geluid. Zelfs met een belangrijk gehoorverlies kunnen we nog steeds geluiden waarnemen of horen.

Een hoorhulpmiddel laat je ongetwijfeld beter horen in de zin dat je veel meer geluiden hoort dan zonder hulpmiddel. Een klassiek hoortoestel zal er inderdaad voor zorgen dat alles terug hoorbaar wordt.

• Verstaan

Bij ‘verstaan‘ gaat het evenwel niet alleen om het waarnemen maar ook om het kunnen onderscheiden van verschillende woorden en klanken (bijvoorbeeld het onderscheid tussen ’bak‘ of ’dak‘).

Medeklinkers als (b,d, k) situeren zich in het hoge tonengebied. Klinkers als a, o ,oe eerder in het lage tonengebied. Met ouder worden verliezen we beetje bij beetje de mogelijkheid om de hoge tonen waar te nemen en als dusdanig de perceptie van medeklinkers. Bovendien bestaan situaties met achtergrondlawaai vooral uit lage tonen. Die lage tonen zorgen voor een storend (maskerend) effect op de hoogtonige medeklinkers. Vandaar dat de eerste kenmerken van een slechthorendheid zich kenbaar maken in communicatieomstandigheden met achtergrondlawaai. Je hoort wel wat er gezegd wordt, maar alles correct begrijpen is er even wel niet meer bij.

In een eerste fase kunnen we slechthorendheid omschrijven als een verlies aan selectiviteit waardoor je minder goed verstaat.

In volgende fases gaat het totale gehoor (dus ook midden en lage tonen) stap voor stap verder achteruit waardoor er effectief luider dient gesproken wil je nog iets duidelijk verstaan.

• Twee zijn beter dan één

Verschillende wetenschappelijke studies hebben bewezen dat de enige efficiënte mogelijkheid om spraak in luidruchtige omstandigheden goed te verstaan, het gebruik van twee gelijkwerkende oren is.

Onderstaande grafische tabel toont ontegensprekelijk aan dat de resultaten van spraakverstaan met beide oren veel beter zijn dan met slechts één oor, en dit vooral in rumoerige omgeving.

- Geluiden lokaliseren dankzij twee oren

Hoe weten we, zonder te kijken, dat er een auto van links komt?

Het linker oor ontvangt het geluid een fractie sneller en een beetje luider dan het rechter. Sneller en betrouwbaarder dan de modernste computer berekenen de hersenen dit verschil en bepalen zo de richting van het geluid. Stereofonisch horen is daarom een belangrijke veiligheidsfactor.

- Spraakverstaan in een rumoerige omgeving

In een rustige omgeving kun je met één oor voldoende verstaan. Maar het leven vindt grotendeels buiten de woonkamer plaats. Problemen met verstaan treden vooral op als veel mensen – bijvoorbeeld huisgenoten, vrienden, kennissen of collega’s – in een rumoerige omgeving door elkaar praten. In zulke situaties hebt u twee gelijkaardige én gelijkwerkende oren nodig.

Waarom? Als de hersenen van beide oren correcte signalen ontvangen, is uw gehoor tot ongelooflijke dingen in staat: ze onderdrukken het achtergrondlawaai en filteren de spraak uit het geroezemoes.

- Rust roest

Horen we slechts aan één zijde, dan raken de hersenen geleidelijk iets van hun vermogen kwijt om de geluidsinformatie van het slechte oor te gebruiken.

Dit verschijnsel, ook auditieve deprivatie genoemd, komt vooral voor wanneer een slechthorend oor langere tijd geen gehoorcorrectie genoot of indien er té lang wordt gewacht om PCA’s of hoortoestellen te dragen.

Terug naar horen en verstaan, twee verschillende werelden.